مشخصات کابل اعلام حریق

کابل اعلام حریق چه مشخصاتی باید داشته باشد؟ بررسی مشخصات فنی، سطح مقطع، انواع کابل نسوز و استانداردهای مهم برای انتخاب کابل مناسب.

کابل اعلام حریق باید پیام خطر را در زمانی منتقل کند که شرایط ساختمان دیگر عادی نیست. اگر مسیر ارتباط دتکتور با پنل قطع شود یا برق آژیر پیش از تخلیه افراد از دست برود، عملکرد تجهیزات سالم نیز کافی نخواهد بود. به همین دلیل، انتخاب کابل فقط با دیدن رنگ روکش یا عبارت نسوز روی بسته بندی انجام نمی شود. مشخصات کابل اعلام حریق به نوع سیستم، وظیفه مدار و الزامات طرح بستگی دارد. کابل حلقه تجهیزات آدرس پذیر، مدار آژیر و تغذیه تجهیزات ممکن است به تعداد رشته، سطح مقطع یا عملکرد متفاوتی در آتش نیاز داشته باشند.

پیش از خرید سیم برق، نقشه سیستم و دستورالعمل پنل را کنار مشخصات فنی کابل بگذارید. این مقایسه از خرید کابلی که ظاهر مناسبی دارد اما برای مدار مورد نظر تایید نشده است، جلوگیری می کند.

مشخصات فنی کابل اعلام حریق

برای خواندن برگه مشخصات کابل، چهار پرسش مهم است؛ هادی از چه جنسی است؟ کابل چند رشته دارد و سطح مقطع هر رشته چقدر است؟ در برابر آتش چه عملکردی از آن آزمون شده است؟ آیا ساختار آن با مدار و پنل اعلام حریق سازگار است؟ پاسخ این پرسش ها از نام تجاری یا رنگ کابل اطلاعات بیشتری می دهد.

همچنین باید میان ولتاژ نامی کابل و ولتاژ کاری مدار تفاوت گذاشت. یک حلقه اعلام حریق ممکن است با ولتاژ پایین کار کند، اما کابل انتخابی باید مشخصات الکتریکی و نصب مورد تایید طراح و سازنده تجهیزات را داشته باشد. کابلی که برای مدار سیگنال مناسب است، لزوما برای تغذیه برق شهر یا مدار پرمصرف قابل استفاده نیست.

جنس هادی و عایق کابل

در بسیاری از کابل های اعلام حریق، هادی از مس ساخته می شود. هادی مسی می تواند مفتولی یا رشته ای باشد؛ انتخاب میان آنها به طراحی کابل، نوع ترمینال و دستورالعمل نصب وابسته است. هنگام مقایسه محصولات، علاوه بر جنس هادی، مقاومت الکتریکی و سطح مقطع واقعی درج شده در برگه فنی را بررسی کنید. طول مسیر و جریان مدار تعیین می کنند مقاومت هادی تا چه اندازه بر عملکرد سیستم اثر بگذارد.

لایه های اطراف هادی در کابل های مختلف یکسان نیستند. برخی کابل های مقاوم در برابر آتش از نوار میکا یا ساختارهای ویژه برای کمک به حفظ یکپارچگی مدار استفاده می کنند. جنس عایق رشته ها و روکش بیرونی نیز ممکن است متفاوت باشد. وجود یک ماده خاص به تنهایی مدت مقاومت در آتش را ثابت نمی کند؛ نتیجه آزمون کل کابل ساخته شده اهمیت دارد.

اگر برای پروژه کابل کم دود و بدون هالوژن، موسوم به LSZH، درخواست شده است، این ویژگی را در مشخصات محصول کنترل کنید. کم دود بودن به معنی بدون دود بودن نیست و به تنهایی نشان نمی دهد مدار هنگام آتش سوزی به کار ادامه می دهد. برای مسیرهای حساس، باید هم عملکرد در آتش و هم ویژگی دود و گازهای حاصل از سوختن بررسی شوند.

سطح مقطع و تعداد رشته ها

پاسخ پرسش کابل اعلام حریق چند رشته است برای همه مدارها یکسان نیست. در بسیاری از حلقه های آدرس پذیر، دو رشته برای ارتباط و تغذیه تجهیزات به کار می رود؛ در بعضی طرح ها، کابل دو رشته به همراه شیلد درخواست می شود. شیلد یک لایه حفاظتی در برابر تداخل الکترومغناطیسی است و نباید آن را بدون بررسی نقشه، رشته سوم مدار یا جایگزین هادی ارت در نظر گرفت. برای نمونه، راهنمای یکی از سازندگان تجهیزات آدرس پذیر استفاده از کابل دو رشته به همراه شیلد را برای حلقه خود مشخص کرده است.

در مدارهای دیگر، تعداد رشته ها می تواند تغییر کند. کابل چهار رشته ممکن است برای یک کاربرد کنترلی مشخص انتخاب شود و تغذیه بعضی تجهیزات نیز مسیر جداگانه داشته باشد. صرف این که یک کابل چهار رشته است، دلیل مناسب بودن آن برای همه بخش های اعلام حریق نیست. تعداد رشته باید از روی نقشه اتصال دستگاه ها، نیاز مدار و دستورالعمل پنل تعیین شود.

سطح مقطع ۱٫۵ میلی متر مربع در برخی کابل های اعلام حریق رایج است، اما نسخه ثابت همه پروژه ها نیست. مدار طولانی یا مدار آژیر با جریان بیشتر ممکن است به سطح مقطع دیگری نیاز داشته باشد. طراح باید جریان مصرفی، طول رفت و برگشت هادی ها، افت ولتاژ مجاز پنل و محدودیت ترمینال ها را بررسی کند. ابزار محاسبه یکی از سازندگان تجهیزات نیز انتخاب طول و سطح مقطع کابل را در کنار تعداد و نوع دستگاه های حلقه انجام می دهد.

برای درک اثر طول مسیر، فرض کنید یک مدار ۲۰۰ متر طول دارد. جریان از یک رشته می رود و از رشته دیگر برمی گردد؛ پس طول موثر هادی برای محاسبه مقاومت، ۴۰۰ متر است. اگر مقاومت هر رشته کابل در برگه فنی ۱۲٫۱ اهم بر کیلومتر باشد، مقاومت تقریبی مسیر رفت و برگشت در دمای مرجع حدود ۴٫۸۴ اهم می شود. با جریان ۰٫۵ آمپر، افت ولتاژ تقریبی ۲٫۴۲ ولت است. این فقط یک مثال آموزشی است؛ مقاومت در دمای کار، اتصالات و شرایط واقعی باید در محاسبه نهایی لحاظ شوند.

مقاومت در برابر حرارت و آتش

یکی از مهم ترین مشخصات کابل ضد حریق، توانایی حفظ عملکرد مدار در شرایط آزمون آتش است. این ویژگی با مقاومت در برابر دمای کارکرد روزمره تفاوت دارد. اگر روی کابل دمای کاری ۹۰ درجه سانتی گراد درج شده باشد، نمی توان نتیجه گرفت کابل در آتش سوزی نیز برای مدت مشخصی برق یا سیگنال را برقرار نگه می دارد.

عبارت هایی مانند PH30، PH60 یا PH120 به رده عملکرد در آزمون مشخص اشاره دارند؛ عدد آنها به مدت آزمون مربوط است، نه دمای مجاز کار دائم کابل. برای انتخاب درست باید نام آزمون، رده کسب شده و مدارکی را که به همان مدل کابل مربوط هستند بررسی کنید. زمان مورد نیاز پروژه نیز باید از طرح تایید شده و الزامات مرجع مربوط تعیین شود، نه با حدس یا انتخاب بلندترین عدد روی بسته بندی.

عملکرد کابل به تنهایی کافی نیست. اگر کابل مقاوم در برابر آتش با اتصال نامناسب، بست نامتناسب یا مسیر آسیب پذیر نصب شود، ممکن است مدار پیش از مدت مورد انتظار از کار بیفتد. اجرای مسیر، نوع اتصالات و پشتیبانی مکانیکی کابل باید همراه با مشخصات خود آن بررسی شود. نصب و آزمون نهایی سیستم اعلام حریق نیز باید زیر نظر فرد دارای صلاحیت انجام گیرد.

انواع کابل اعلام حریق

کابل ها را بهتر است بر اساس وظیفه و عملکرد اثبات شده دسته بندی کنیم. در بازار ممکن است نام های اعلام حریق، نسوز، مقاوم در برابر شعله و کم دود کنار هم استفاده شوند، اما این نام ها به تنهایی مشخصات یکسانی را نشان نمی دهند. جدول زیر کمک می کند هنگام بررسی فهرست محصولات، پرسش درستی درباره هر گزینه مطرح کنید.

نوع یا ویژگی کابلکاربرد و نکته انتخاب
کابل سیگنال یا حلقهتعداد رشته، شیلد و مشخصات الکتریکی آن باید با پنل و تجهیزات سازگار باشد.
کابل مدار آژیرسطح مقطع آن با توجه به جریان آژیرها، طول مسیر و افت ولتاژ انتخاب می شود.
کابل مقاوم در برابر آتشبرای مدارهایی که حفظ عملکردشان در حریق لازم است؛ رده آزمون باید مشخص باشد.
کابل کندسوزبرای محدود کردن گسترش شعله آزمون می شود؛ لزوما عملکرد مدار را در آتش حفظ نمی کند.
کابل کم دود و بدون هالوژنرفتار دود و گازهای حاصل از سوختن را هدف می گیرد؛ به تنهایی گواه مقاومت عملکردی در آتش نیست.
کابل شیلدداردر مدارهایی به کار می رود که سازنده تجهیزات یا شرایط تداخل، آن را لازم می داند.

بعضی محصولات چند ویژگی را هم زمان دارند؛ برای مثال، یک کابل می تواند شیلددار، کم دود و مقاوم در برابر آتش باشد. در مقابل، کابل کنترل شیلددار معمولی فقط به دلیل داشتن شیلد، کابل مناسب اعلام حریق محسوب نمی شود. مشخصات کامل و گواهی های آزمون باید برای همان کد محصول در دسترس باشند.

برای مقایسه کابل ها ابتدا تعداد رشته، سطح مقطع و نوع شیلد را بررسی کنید. اگر پروژه به حفظ عملکرد مدار هنگام حریق نیاز دارد، مشخصات آزمون آتش همان مدل را پیش از سفارش از کارشناسان پرتو بهراد استعلام کنید.

23%

قیمت اصلی 437,860 تومان بود.قیمت فعلی 337,160 تومان است.

23%

قیمت اصلی 261,160 تومان بود.قیمت فعلی 201,100 تومان است.

تفاوت کابل اعلام حریق نسوز و معمولی

واژه نسوز در گفت و گوی روزمره رایج است، اما کابل در آتش به معنای واقعی نسوختنی نیست. منظور از کابل مقاوم در برابر آتش این است که در شرایط و مدت آزمون تعریف شده، یکپارچگی مدار را حفظ کند. بنابراین هنگام خرید، عبارت دقیق مقاوم در برابر آتش و نتیجه آزمون از توصیف کلی نسوز کاربردی تر است.

کابل معمولی ممکن است هنگام قرار گرفتن در شعله آسیب ببیند و مدار آن زودتر قطع شود. برخی کابل های معمولی آزمون محدود کردن گسترش شعله را نیز گذرانده اند، ولی این آزمون ثابت نمی کند سیگنال دتکتور یا برق آژیر در طول حریق برقرار می ماند. سازندگان کابل نیز این دو عملکرد را جداگانه معرفی می کنند.

پرسشکابل کندسوز یا معمولیکابل مقاوم در برابر آتش
هدف اصلی آزمون چیست؟بررسی رفتار گسترش شعلهبررسی حفظ عملکرد مدار در حریق
آیا ادامه کار مدار تضمین می شود؟از آزمون شعله به تنهایی چنین نتیجه ای به دست نمی آید.فقط در محدوده شرایط و مدت آزمون اعلام شده قابل ارزیابی است.
آیا کم دود است؟فقط اگر جداگانه آزمون و تایید شده باشد.این ویژگی نیز باید جداگانه بررسی شود.

تفاوت قیمت این کابل ها معمولا به ساختار، مواد، تعداد رشته، سطح مقطع و آزمون های تایید شده مربوط است. با این حال، ارزان تر بودن کابل معمولی دلیل مناسبی برای جایگزینی آن در مداری نیست که طرح، کابل مقاوم در برابر آتش خواسته است. از طرف دیگر، خرید کابل با بالاترین رده اعلام شده بدون بررسی نیاز مدار نیز انتخاب فنی دقیقی نیست.

استانداردهای کابل اعلام حریق

شماره استاندارد روی روکش یا کاتالوگ زمانی مفید است که بدانید چه چیزی را آزمون می کند. یک کابل ممکن است چند استاندارد مختلف را برای عملکرد در آتش، گسترش شعله، دود و گازها داشته باشد. هیچ کدام از این آزمون ها به تنهایی جای همه موارد دیگر را نمی گیرد.

استاندارد یا خانواده آزمونموضوعی که باید از آن برداشت کرد
IEC 60331بررسی حفظ یکپارچگی مدار کابل در شرایط آزمون آتش
EN 50200آزمون مقاومت عملکردی کابل های کوچک مورد استفاده در مدارهای اضطراری، همراه با اثر ضربه مکانیکی
IEC 60332بررسی گسترش شعله روی کابل منفرد یا مجموعه کابل ها، بسته به بخش استاندارد
IEC 61034سنجش چگالی دود ایجاد شده هنگام سوختن کابل
IEC 60754بررسی ویژگی گازهای حاصل از سوختن مواد کابل، از جمله گازهای اسیدی هالوژنی

IEC 60331 و IEC 60332 را نباید به جای هم خواند: اولی به تداوم کار مدار مربوط است و دومی به گسترش شعله. IEC 61034 و IEC 60754 نیز به رفتار دود و گازها می پردازند. مشخصات منتشر شده برای هر استاندارد، موضوع آزمون آن را به صورت جداگانه تعریف می کند.

مشخصات کابل اعلام حریق

هنگام بررسی برگه فنی، فقط به درج شماره استاندارد بسنده نکنید. بخش استاندارد، مدت یا رده آزمون، نام مدل و نتیجه گزارش باید روشن باشد. برای مثال، ادعای PH120 بدون مشخص شدن آزمون مربوط و انطباق مدارک با محصول مورد خرید، اطلاعات کافی برای تایید کابل پروژه نیست. رنگ قرمز یا نارنجی روکش نیز شناسایی را آسان می کند، اما جای مدرک آزمون را نمی گیرد.

در کابل شیلددار، شیوه اتصال شیلد را از دفترچه پنل و تجهیزات بخوانید. اتصال نادرست آن ممکن است باعث خطای ارتباطی شود. همچنین کابل اعلام حریق را بدون بررسی ضوابط اجرا در کنار کابل های قدرت قرار ندهید؛ مسیرگذاری، جداسازی مدارها و حفاظت مکانیکی باید با طرح و دستورالعمل تجهیزات هماهنگ باشد. پس از نصب، کنترل پیوستگی، قطبیت، خطاهای مدار و عملکرد تجهیزات بخشی از تحویل درست سیستم است.

برای انتخاب نهایی: مشخصات پنل، نقشه مدارها، طول مسیر و رده مقاومت در آتش مورد نیاز پروژه را آماده کنید. سپس کابل های مرتبط را در فهرست زیر مقایسه کنید یا برای بررسی تطبیق مشخصات و شرایط تامین، با کارشناسان پرتو بهراد در ارتباط باشید.

سوالات متداول

تفاوت کابل اعلام حریق نسوز و معمولی چیست؟

کابل مقاوم در برابر آتش، در شرایط آزمون مشخص مدار را برای مدت اعلام شده برقرار نگه می دارد.

آیا کابل اعلام حریق باید شیلددار باشد؟

برای همه مدارها الزامی نیست؛ نیاز به شیلد را دستورالعمل پنل و طراحی سیستم تعیین می کند.

کابل اعلام حریق تا چه دمایی مقاومت دارد؟

عدد ثابتی ندارد؛ دمای کار و عملکرد در آزمون آتش را باید جداگانه در برگه فنی همان مدل دید.

Picture of پردیس عنایتی

پردیس عنایتی

من پردیس عنایتی هستم و به دنیای برق صنعتی علاقه‌مندم. در مقالاتم سعی می‌کنم مفاهیم و تجهیزات برق صنعتی را به زبان ساده توضیح بدهم تا استفاده از آن‌ها برای فعالان این حوزه راحت‌تر و کاربردی‌تر شود.

محصولات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *