کنتاکت کمکی مدل SAC1 پارس فانال

این قطعه یک جزء بسیار مهم در تابلوهای برق صنعتی و سیستم‌های کنترلی است که وظیفه اصلی آن گسترش دادن تعداد نقاط اتصال (کنتاکت) در مدارهای فرمان است. در واقع، زمانی که یک کنتاکتور اصلی، که وظیفه قطع و وصل جریان‌های قوی‌تر را بر عهده دارد، تعداد کنتاکت‌های باز (NO) و بسته (NC) کافی نداشته باشد، از کنتاکت‌های کمکی استفاده می‌کنیم.

کاربرد کنتاکت کمکی SAC1:

• افزایش تعداد کنتاکت‌ها: کنتاکتورهای اصلی معمولاً فقط چند کنتاکت کمکی دارند. اگر در یک مدار فرمان پیچیده نیاز به تعداد بیشتری نقطه اتصال داشته باشیم، می‌توانیم یک یا چند کنتاکت کمکی SAC1 را به قسمت بالای کنتاکتور اصلی متصل کنیم. این کار باعث می‌شود که تعداد نقاط اتصال باز و بسته کنتاکتور اصلی افزایش یابد.
• مدارهای فرمان و سیگنالینگ: این کنتاکت‌های کمکی بیشتر برای انتقال سیگنال‌های کنترلی، نشان دادن وضعیت یک کنتاکتور (مثلاً اینکه آیا در حال وصل است یا خیر)، یا فعال کردن تجهیزات جانبی دیگر در مدار فرمان به کار می‌روند. آن‌ها جریان‌های بسیار پایینی را نسبت به کنتاکتور اصلی جابجا می‌کنند.
• افزایش قابلیت اطمینان: استفاده از کنتاکت‌های کمکی به ما این امکان را می‌دهد که مدارهای فرمان را به صورت انعطاف‌پذیرتر و با دقت بیشتری طراحی کنیم، که این امر به طور کلی قابلیت اطمینان سیستم را افزایش می‌دهد.

ویژگی‌های مدل SAC1 پارس فانال:

• طراحی ماژولار: کنتاکت‌های کمکی پارس فانال، به خصوص سری SAC، به گونه‌ای طراحی شده‌اند که به راحتی و بدون نیاز به ابزار خاصی، به کنتاکتورهای اصلی (معمولاً سری PSC) متصل شوند. این اتصال معمولاً از طریق یک مکانیزم فشاری یا گیره‌ای انجام می‌شود.
• تعداد کنتاکت‌ها: مدل SAC1 معمولاً به صورت پیش‌فرض دارای یک کنتاکت باز (Normally Open – NO) و یک کنتاکت بسته (Normally Closed – NC) است. این ترکیب برای بسیاری از کاربردهای استاندارد مدار فرمان کافی است. البته پارس فانال ممکن است مدل‌های دیگری با تعداد کنتاکت‌های بیشتر نیز تولید کند، اما SAC1 رایج‌ترین مدل با ترکیب 1NO+1NC است.
• جریان نامی: کنتاکت‌های کمکی برای جریان‌های پایین طراحی شده‌اند. جریان نامی کنتاکت کمکی SAC1 معمولاً حدود 6 آمپر (در ولتاژهای AC-15) است. این مقدار برای انتقال سیگنال‌ها و فرمان‌های الکتریکی کافی است.
• ولتاژ کاری: این کنتاکت‌ها برای ولتاژهای کاری استاندارد AC و DC تا 240 ولت یا 400 ولت (بسته به مدل و کاربرد) طراحی شده‌اند. ولتاژ کاری رایج برای این نوع تجهیزات در ایران معمولاً 220 ولت AC یا 24 ولت DC است.
• عمر مفید: کنتاکت‌های کمکی مانند SAC1 از عمر مکانیکی و الکتریکی بالایی برخوردارند. تعداد سیکل‌های قطع و وصل مکانیکی آن‌ها می‌تواند به میلیون‌ها بار برسد و عمر الکتریکی آن‌ها نیز بسته به میزان جریان و تعداد قطع و وصل، معمولاً در حدود صدها هزار یا میلیون‌ها بار است.
• نصب آسان: همانطور که گفته شد، نصب این قطعه بر روی کنتاکتورهای هم‌رده بسیار ساده است و نیاز به پیچ‌گوشتی یا ابزار خاصی ندارد. این امر سرعت مونتاژ تابلوهای برق را افزایش می‌دهد.
• استانداردها: محصولات پارس فانال مطابق با استانداردهای بین‌المللی کیفیت و ایمنی تولید می‌شوند، که این امر اطمینان از عملکرد صحیح و ایمن آن‌ها را فراهم می‌کند.

چگونگی اتصال:

کنتاکت کمکی SAC1 در قسمت بالای کنتاکتور اصلی نصب می‌شود. کنتاکتور اصلی دارای یک پایه اتصال مخصوص برای کنتاکت‌های کمکی است. با قرار دادن SAC1 در جای خود و فشار دادن آن تا صدای “کلیک” شنیده شود، اتصال مکانیکی و الکتریکی بین کنتاکتور اصلی و کنتاکت کمکی برقرار می‌شود.

• کنتاکت باز (NO): زمانی که کنتاکتور اصلی وصل (energized) باشد، این کنتاکت بسته می‌شود و اجازه عبور جریان را می‌دهد. وقتی کنتاکتور اصلی قطع (de-energized) باشد، این کنتاکت باز می‌ماند.
• کنتاکت بسته (NC): زمانی که کنتاکتور اصلی وصل باشد، این کنتاکت باز می‌شود و جریان را قطع می‌کند. وقتی کنتاکتور اصلی قطع باشد، این کنتاکت بسته می‌ماند.

این ویژگی کنتاکت بسته (NC) بسیار کاربردی است، مثلاً برای ایجاد مدار خودنگهدار (latching circuit) یا برای ایجاد شرایط ایمنی که در صورت قطع شدن کنتاکتور اصلی، یک مدار دیگر نیز به طور خودکار قطع شود.

به طور خلاصه، کنتاکت کمکی مدل SAC1 پارس فانال یک افزودنی کاربردی و ضروری برای گسترش قابلیت‌های کنتاکتورهای اصلی در مدارهای فرمان است و به افزایش انعطاف‌پذیری و ایمنی سیستم‌های الکتریکی کمک شایانی می‌کند.

اهمیت کنتاکت‌های کمکی در سیستم‌های اتوماسیون صنعتی:

در دنیای پیچیده اتوماسیون صنعتی، مدارهای فرمان نقشی حیاتی ایفا می‌کنند. این مدارها مسئولیت دریافت سیگنال‌ها از سنسورها، سوئیچ‌ها، و سایر دستگاه‌های ورودی، پردازش این سیگنال‌ها و ارسال دستورات لازم به عملگرها (مانند کنتاکتورها، رله‌ها، شیرهای برقی و…) را بر عهده دارند. کنتاکتورهای اصلی، که برای قطع و وصل کردن بارهای سنگین مانند موتورهای الکتریکی، هیترها، و سیستم‌های روشنایی قدرتی استفاده می‌شوند، معمولاً تعداد محدودی کنتاکت داخلی دارند. این تعداد معمولاً شامل چند کنتاکت نرمال باز (NO) و چند کنتاکت نرمال بسته (NC) است.

اما در بسیاری از سناریوها، نیاز به کنترل پیچیده‌تر یا سیگنال‌دهی بیشتری وجود دارد. به عنوان مثال، ممکن است بخواهیم:

• خودنگهدار کردن (Self-Holding) مدار: برای اینکه یک کنتاکتور پس از دریافت فرمان اولیه، حتی پس از قطع شدن سیگنال فرمان، در وضعیت وصل باقی بماند، از یک کنتاکت کمکی نرمال باز (NO) که به صورت موازی با کلید فرمان قرار گرفته، استفاده می‌کنیم. این کنتاکت، مسیر سیگنال را برای کنتاکتور باز نگه می‌دارد تا زمانی که یک سیگنال قطع کننده دیگر (مثلاً از یک سنسور یا کلید توقف اضطراری) دریافت شود.
• قفل بین کنتاکتورها (Interlocking): در برخی کاربردها، دو کنتاکتور نباید همزمان فعال شوند (مثلاً در مدارهای چپگرد و راستگرد موتور، یا در تابلوهای برق معکوس‌کننده). برای جلوگیری از این وضعیت، از کنتاکت کمکی نرمال بسته (NC) یک کنتاکتور برای قطع مدار فرمان کنتاکتور دیگر استفاده می‌شود. این کار تضمین می‌کند که اگر کنتاکتور اول فعال باشد، کنتاکتور دوم قادر به فعال شدن نخواهد بود.
• نشان دادن وضعیت کنتاکتور: می‌توان از کنتاکت‌های کمکی برای ارسال سیگنال به سیستم‌های مانیتورینگ، PLCها، یا چراغ‌های سیگنال استفاده کرد. مثلاً یک کنتاکت NO می‌تواند یک چراغ سبز را روشن کند تا نشان دهد کنتاکتور وصل شده است، و یک کنتاکت NC می‌تواند یک چراغ قرمز را خاموش کند.
• ایجاد تاخیر زمانی: در ترکیب با تایمرها، کنتاکت‌های کمکی می‌توانند در ایجاد مدارات با تاخیر زمانی نقش داشته باشند.
• مدارهای ستاره-مثلث: در راه‌اندازی موتورهای ستاره-مثلث، کنتاکتورها و کنتاکت‌های کمکی نقش بسیار حیاتی در توالی صحیح قطع و وصل شدن مدارات دارند.

ویژگی‌های کلیدی کنتاکت کمکی SAC1 پارس فانال:

• ترکیب کنتاکت‌ها (1NO + 1NC): همانطور که گفته شد، این مدل معمولاً شامل یک کنتاکت نرمال باز (NO) و یک کنتاکت نرمال بسته (NC) است. این ترکیب، بیشترین انعطاف‌پذیری را برای انواع مدارات فرمان فراهم می‌کند. کنتاکت NO زمانی که کنتاکتور اصلی فعال است، بسته می‌شود و کنتاکت NC زمانی که کنتاکتور اصلی فعال است، باز می‌شود.
• قابلیت نصب آسان: طراحی این کنتاکت‌ها به گونه‌ای است که به سادگی و بدون نیاز به ابزار تخصصی، بر روی کنتاکتورهای اصلی پارس فانال (سری PSC) نصب می‌شوند. این نصب معمولاً از طریق یک مکانیزم فشاری یا گیره‌ای انجام می‌شود که به کنتاکتور اصلی متصل شده و از نظر الکتریکی و مکانیکی درگیر می‌شود. این ویژگی، زمان مونتاژ و نصب تابلوهای برق را به طور قابل توجهی کاهش می‌دهد.