حریم کابل خودنگهدار فشار متوسط چقدر است؟

عبور یک خط برق از کنار ساختمان یا باغ، پرسشی مهم ایجاد می کند؛ تا چه فاصله ای می توان ساخت و ساز، درختکاری یا کار با ماشین آلات انجام داد؟ پاسخ این سوال فقط به روکش دار بودن کابل بستگی ندارد. ولتاژ خط، مسیر عبور، نوع شبکه و نظر شرکت توزیع برق در تعیین حریم نقش دارند. کابل خودنگهدار فشار متوسط برای اجرای برخی شبکه های هوایی توزیع برق به کار می رود.

این کابل را نباید با کابل خودنگهدار فشار ضعیف یا هادی روکش دار فشار متوسط یکسان دانست؛ ساختار و الزامات اجرای آنها متفاوت است. پیش از بررسی قیمت کابل خودنگهدار، لازم است نوع خط و حریم قابل اعمال به پروژه مشخص شود. انتخاب کابل مناسب، مجوز کاهش خودکار حریم قانونی نیست.

حریم قانونی کابل خودنگهدار فشار متوسط چقدر است؟

در مقررات ایران، حریم برای خط برق و با توجه به ردیف ولتاژ آن تعیین می شود. طبق تصویب نامه حریم خطوط هوایی انتقال و توزیع نیروی برق، حریم زمینی خط هوایی با ولتاژ ۱ تا ۲۰ کیلوولت، حداکثر ۲٫۱ متر و برای ردیف ۳۳ کیلوولت، حداکثر ۳٫۵ متر در هر طرف مسیر خط است. این مقادیر را نباید به عنوان فاصله مستقیم کابل تا دیوار یا ارتفاع مجاز کابل از زمین تفسیر کرد.

مسیر خط در خط هوایی، تصویر هادی های کناری روی زمین است. حریم زمینی به صورت نوارهایی در دو طرف این مسیر تعریف می شود؛ بنابراین اندازه گیری آن از مرکز پایه یا هر نقطه دلخواه روی کابل، نتیجه دقیقی نمی دهد. تعیین حداقل حریم یا به کارگیری حریم هوایی برای خطوط فشار ضعیف و متوسط نیز به نوع هادی، ضوابط فنی، شرایط محل و تصمیم مرجع مسئول وابسته است.

این جدول برای شناخت چارچوب قانونی است. برای تصمیم درباره یک ملک یا مسیر اجرایی، باید ردیف ولتاژ و محدوده حریم همان خط را از شرکت توزیع نیروی برق مربوط استعلام کرد.

فاصله مجاز کابل خودنگهدار فشار متوسط از ساختمان

فاصله ساختمان از خط را نمی توان با یک عدد ثابت برای همه موقعیت ها اعلام کرد. نخست باید دید ساختمان نسبت به مسیر خط و حریم تعیین شده کجا قرار می گیرد. طبق مقررات، عملیات ساختمانی و ایجاد تاسیسات مسکونی یا صنعتی در مسیر و حریم خط ممنوع است. اگر ساختمان موجود است یا قصد توسعه آن را دارید، پیش از طراحی بالکن، بام، داربست یا طبقه جدید، وضعیت حریم را به صورت رسمی استعلام کنید.

فاصله ایمنی هنگام کار نیز موضوع جداگانه ای است. داربست، میلگرد، بالابر و جرثقیل ممکن است به خط نزدیک شوند، حتی وقتی بدنه ساختمان بیرون از حریم قرار دارد. روکش کابل، تماس ابزار یا بدن با خط را مجاز نمی کند. پیمانکار باید پیش از شروع کار، مسیر حرکت تجهیزات و الزامات ایمنی اعلام شده از سوی شرکت برق را بررسی کند.

فاصله مجاز کابل خودنگهدار فشار متوسط از زمین

عدد ۲٫۱ متر، ارتفاع کابل از زمین نیست. ارتفاع نصب و کمترین فاصله کابل تا سطح زمین به نوع مسیر بستگی دارد: پیاده رو، خیابان، مسیر عبور خودروهای سنگین یا زمین کشاورزی شرایط یکسانی ندارند. افتادگی کابل در میانه دهانه، تغییرات دما، بار باد، نوع پایه و کشش مکانیکی نیز در فاصله نهایی اثر می گذارند.

برای همین، ارتفاع خط باید در طرح مصوب شبکه و بر اساس دستورالعمل اجرایی مرتبط کنترل شود. اندازه گیری فاصله در کنار پایه به تنهایی کافی نیست؛ ممکن است پایین ترین نقطه کابل در میانه دهانه باشد. اگر کابل نزدیک زمین به نظر می رسد یا مسیر عبور وسیله نقلیه تغییر کرده است، موضوع را به شرکت توزیع برق گزارش کنید و خودتان برای جابه جایی یا بالا بردن خط اقدام نکنید.

فاصله ایمن کابل خودنگهدار فشار متوسط از درختان

فاصله درخت تا کابل فقط فاصله شاخه ها در روز بازدید نیست. رشد سال های بعد، حرکت شاخه ها در باد و امکان دسترسی گروه نگهداری نیز باید در نظر گرفته شود. در مقررات، ایجاد باغ یا درختکاری در مسیر و حریم خط ممنوع است؛ حفظ یا کاشت درختان کم ارتفاع تنها با شرایط مقرر و بدون ایجاد مانع برای دسترسی و نگهداری خط مطرح می شود.

تماس پیوسته شاخه با پوشش کابل می تواند به ساییدگی و آسیب منجر شود. دستورالعمل های فنی شبکه های روکش دار نیز بر مدیریت رشد شاخه ها و هرس اصولی تاکید دارند. اگر درختی به خط نزدیک شده است، هرس آن را شخصا یا با ابزار بلند انجام ندهید؛ هماهنگی با شرکت برق و گروه مجاز، راه ایمن بررسی و رفع مشکل است.

برای بررسی کابل های مناسب پروژه ما در پرتو بهراد هنگام معرفی کابل خودنگهدار، ابتدا ردیف ولتاژ، مسیر نصب و مشخصات مورد تایید طرح را بررسی می کنیم.

18%

کابل خودنگهدار | کابل آلومینیومی

کابل خودنگهدار آلومینیومی 2*16+16 سیمکان مدل ABC

266,510 تومان قیمت اصلی 266,510 تومان بود.218,540 تومانقیمت فعلی 218,540 تومان است.

مشاهده و خرید

مشاهده و خرید

18%

سیم و کابل برق | کابل آلومینیومی | کابل خودنگهدار

کابل خودنگهدار آلومینیومی 4*70+25+25 سیمکان مدل ABC

1,546,990 تومان قیمت اصلی 1,546,990 تومان بود.1,268,540 تومانقیمت فعلی 1,268,540 تومان است.

مشاهده و خرید

مشاهده و خرید

18%

سیم و کابل برق | کابل آلومینیومی | کابل خودنگهدار

کابل خودنگهدار آلومینیومی 2*25+16 سیمکان مدل ABC

343,730 تومان قیمت اصلی 343,730 تومان بود.281,860 تومانقیمت فعلی 281,860 تومان است.

مشاهده و خرید

مشاهده و خرید

عوامل مؤثر بر تعیین حریم کابل خودنگهدار فشار متوسط

دو خط با ظاهر مشابه ممکن است به دلیل ولتاژ، ساختار کابل یا شرایط محل، الزامات اجرایی متفاوتی داشته باشند. حریم قانونی نقطه شروع بررسی است؛ طراح شبکه باید هم زمان فواصل فنی، امکان دسترسی برای تعمیرات و وضعیت ساختمان ها و درختان اطراف را نیز ارزیابی کند.

در انتخاب خود کابل هم این تفاوت اهمیت دارد. کابل خودنگهدار فشار متوسط برای شبکه هوایی با ردیف ولتاژ متناسب طراحی می شود و اجزای نگهدارنده و یراق آلات آن باید با طرح خط هماهنگ باشند. در مقابل، کابل خودنگهدار فشار ضعیف برای شبکه ای با سطح ولتاژ پایین تر ساخته می شود. نام مشترک خودنگهدار به معنی قابل جایگزین بودن این دو نیست. استانداردهای صنعت برق ایران نیز برای کابل خودنگهدار فشار متوسط، کابل خودنگهدار فشار ضعیف و هادی روکش دار، بخش های جداگانه تعریف کرده اند.

قوانین و استانداردهای حریم کابل خودنگهدار فشار متوسط

مرجع اصلی حریم قانونی، تصویب نامه حریم خطوط هوایی انتقال و توزیع نیروی برق است. این مقرره علاوه بر عرض حریم، محدودیت ساخت و ساز و برخی فعالیت ها در مسیر خط را بیان می کند. برای نصب و بهره برداری نیز باید به دستورالعمل ها و طرح های فنی مورد تایید شرکت برق مراجعه کرد. یک عدد قانونی، به تنهایی همه فاصله های لازم برای عبور از جاده، مجاورت شبکه دیگر یا نصب روی پایه را تعیین نمی کند.

نوع هادی می تواند در تصمیم فنی مرجع مسئول اثر داشته باشد، اما کاهش حریم با تشخیص خریدار یا مجری انجام نمی شود. اگر پروژه در کنار ساختمان، درخت یا تاسیسات دیگر قرار دارد، درخواست استعلام باید با نقشه موقعیت، ردیف ولتاژ خط و اطلاعات مسیر ارائه شود. پاسخ کتبی شرکت توزیع برق، مبنای مطمئن تری برای طراحی و اخذ مجوزهای بعدی است.

تفاوت حریم کابل خودنگهدار فشار متوسط و فشار ضعیف

تفاوت اصلی از ردیف ولتاژ شروع می شود. مطابق جدول بالا، حداکثر حریم زمینی خط هوایی کمتر از ۱ کیلوولت ۱٫۳ متر است؛ در حالی که این مقدار برای ردیف ۱ تا ۲۰ کیلوولت ۲٫۱ متر تعیین شده است. پس نمی توان حریم یک خط فشار ضعیف را برای کابل خودنگهدار فشار متوسط به کار برد. نوع کابل نیز باید از روی مدارک شبکه تایید شود، نه فقط ظاهر روکش آن.

هنگام معرفی گزینه های خودنگهدار در پرتو بهراد، ما از مشتری می خواهیم ولتاژ نامی، تعداد و سطح مقطع رشته ها، طول مسیر و مشخصات طرح مصوب را اعلام کند. این اطلاعات کمک می کند کابل فشار ضعیف با کابل فشار متوسط اشتباه گرفته نشود و بررسی قیمت نیز میان محصولات هم رده انجام شود. تامین کابل، یراق آلات و اجرای خط باید با الزامات همان پروژه هماهنگ باشد.

خطرات رعایت نکردن حریم کابل خودنگهدار فشار متوسط

نزدیکی بیش از حد ساختمان، داربست یا ماشین آلات به خط می تواند خطر برق گرفتگی و قوس الکتریکی ایجاد کند. برخورد شاخه ها، آسیب به پوشش کابل و محدود شدن دسترسی گروه تعمیرات نیز ممکن است به خرابی شبکه یا خاموشی منجر شود. وجود روکش، دلیل ایمن بودن لمس کابل یا کار در فاصله دلخواه از آن نیست.

پیامد رعایت نکردن حریم فقط فنی نیست. ساخت و ساز یا ایجاد تاسیسات در محدوده ممنوع می تواند به توقف عملیات و الزام به رفع تجاوز از حریم منجر شود. به همین دلیل، استعلام پیش از اجرا معمولا ساده تر از اصلاح ساختمان یا جابه جایی تاسیسات پس از ساخت است. در صورت مشاهده خط آسیب دیده، کابل افتاده یا شاخه در تماس با خط، فاصله خود را حفظ کنید و موضوع را به شرکت برق اطلاع دهید.

برای انتخاب و تامین کابل: اگر طرح شما به کابل خودنگهدار نیاز دارد، مشخصات مصوب خط و مقدار مورد نیاز را برای ما در پرتو بهراد ارسال کنید. حریم کابل خودنگهدار فشار متوسط را باید بر اساس ردیف ولتاژ خط و نظر شرکت توزیع برق تعیین کرد. عدد حریم زمینی را با ارتفاع کابل از زمین یا فاصله مستقیم آن تا ساختمان یکی نگیرید. پیش از خرید کابل، ساخت و ساز یا هرس درختان کنار خط، مسیر و محدودیت های آن را استعلام کنید.

سوالات متداول